Å arbeide i ein skapande prosess, òg i grunnskulen

Dette semesteret har vi arbeidd med å jobbe i skapande prosessar. Det omhandlar så mykje meir enn å setje saman delar til eit ferdig produkt, det krev prøving og feiling på vegen. Det krev planlegging, skisser, utprøvingar, forkasting av utprøvingar og videreføring av idear. Eg har lært mykje om skapande prosessar som eg no vil videreføre til mitt arbeid som framtidig lærar. Om vi eksempelvis ser på design i kompetansemåla innan kunst og handverk etter 7. årstrinn, fortel det oss følgande:

Kompetansemålet etter 7.årstrinn

Design
Mål for opplæringen er at eleven skal kunne:

·        - lage enkle bruksformer i ulike materialer og kunne gjøre rede for sammenheng mellom idé, valg av materialer, håndverksteknikker, form, farge og funksjon

·        - bruke formelementer fra ulike kulturer i utforming av gjenstander med dekorative elementer

·         benytte ulike teknikker til overflatebehandling av egne arbeider

·       -  bruke symaskin og enkelt elektrisk håndverktøy i en formgivingsprosess

·         bruke ulike sammenføyningsteknikker i harde og myke materialer

·        - vurdere design og industriell produksjon av kjente bruksgjenstander fra hverdagen og gjennomføre enkle forbrukertester

Det eg ville gjort her var å legge opp arbeidet i førarbeid, gjennomføring og etterarbeid. I førarbeidet ville eg presentere oppgåva, og deretter sett elevane til å lage 2-3 skisser av korleis dei vil at det ferdige produktet skal sjå ut før dei lagar arbeidsteikningar. I gjennomføringsfasen lagar elevane produktet og får bruke ulike reiskapar. Dei får prøve seg fram og finne løysingar på problem, samt prøve, feile og jobbe sjølvstendig. I etterarbeidet skal elevane vurdere sitt eige arbeid. Kva vart bra, kva vart ikkje bra, og kva burde dei gjort annleis? Til sist skal dei lage utstillingar av det dei har laga, og presenterer munnleg for gruppa korleis dei har arbeidd med prosjektet sitt. 

Det endelege og siste produktet i redesign (Redesign del 4)

Det første eg ynskte å gjere når eg skulle til å sy snøreposen min var å gjere klar lomma. Eg hadde gjort ein stor feil då eg avslutta broderiet mitt, det var å sy ei ramme rundt broderiet mitt noko som gjorde til at eg ikkje hadde noko saumplass på broderilappen min. Det eg bestemte meg for å gjere då var å sy broderilappen inn i ei ramme av svart stoff(eine armen på tunikaen.) Det eg då gjorde var å klippe fire svarte lappar som eg sydde på broderilappen på alle fire sidene. Eg la retta på stoffet mot retta på broderiet, nåla fast og sydde med rett saum. Etter at eg hadde gjort det på alle fire sidene hadde eg fått ei ramme Det neste eg gjorde var å klippe eit like stort tøystykke som ramma mi var, legge retta mot retta og sy med rett saum rundt. Eg let det vere ei lita opning i den eine korte enden slik at eg fekk lomma etterpå. Undervegs var òg eg ein racer med strykejarnet for å få jamne fine kantar. 

Her målar eg opp kor stor eg vil ha
rammarundt broderiet mitt før eg
klipte opp delane til ramma.

Her har eg sydd rette
mot rette, og skal til å
vrengje lomma

Her er lomma ferdig sydd og
 plassertpå tøystykket som skal
verte ytterposen.

Måla på sjølve snøreposen er 34*40. Eg kritta måla opp på tunikaen og klipte ut stoffet. Deretter klipte eg ut to like store delar til fôret og. Eg sydde sikksakksaum rundt kantane på alle fire stoffdelane før eg gjorde noko meir, for så å sy lomma på der eg ville ha den. Akkurat der var eg litt i tvil sidan eg hadde ei side med metall-perler og ei utan. I sjølve broderiet hadde eg òg teke inn nokre metall-perler, og bestemte meg til slutt for å ha broderiet på den sida utan perler. Det og fordi eg ikkje ville skjule den fine metall-perle effekten med den store lomma.

No tok sjølve monteringa av snøreposen til. Eg la rettside mot rettside, festa med nåler og sydde med rett saum ca. 1 cm inn på stoffet. Symaskina var ikkje heilt einig med meg akkurat no, og eg forstod fort kvifor. Metall-perlene traff maskinnåla i hytt  og pine, noko som gjorde sjølve syinga vanskeleg.  I nedre del av posen ville eg prøve å lage ein «botn» på eit vis. Då tok eg hjørna i botn av posen og bretta dei vinkelrett inn mot midten av botnpartiet til eg fekk den ønska breidda eg ville ha, i dette tilfellet 4 cm. Festa med nåler og sydde ein rett saum. Etterpå klipte eg vekk det overflødige hjørnet. Etter at ytterposen var ferdig sydd, var det fôret sin tur. I foret måtte eg la det stå att ei opning for at eg skulle klare å vrenge posen til slutt. Elles fekk fôret same behandlinga med saum som ytterposen, berre ca. 1.5-2 cm inn på stoffet når eg sydde rundt kantane.

Her hadde eg merka av  og festa med
nåler der eg
skulle sy for å få ein botn i posen min

Her skal fôret få seg botn og!

Felles for begge posane var at vi måtte ha ei opning til løpegangen i toppen av posen. For å få det til sydde eg 4 cm frå opninga av posen og ned, festa tråden og klipte av. Deretter let eg det vere ei 3cm stor opning før eg fortsette å sy saman ytterposen og fôret kvar for seg. Når eg kom nesten rundt stoppa eg 7 cm frå toppen, festa tråden og klipte av. Deretter begynte eg å sy att, 4 cm frå toppen og sydde vidare heilt opp(sjå bilete).

Her ser vi korleis vi har laga opning
til løpegangen i fôret.

Her syast fôr og ytterpose sammen. 

 Når både fôr og ytterpose var ferdig, la eg posane med rettsida OG opningane mot kvarandre. Deretter sydde eg saman fôr og ytterpose med ein saum rundt toppen av posen før eg vrengde den gjennom hòlet i foret. Til sist sydde eg foret att. For å få ei fin kant på toppen av posen sydde eg ein rett saum rundt toppen av posen ca.0.3 cm frå toppen. Når eg sydde denne saumen var det svært viktig å passe på at fôret ikkje flytta seg i forhold til ytterposen, det fekk eg heldigvis til. No var posen i utgangspunktet ferdig, men løpegangen gjenstod. Den gjorde eg ferdig ved at eg sydde ein bein saum i overkant og underkant av opninga til løpegangen. Som band i toppen av posen valde eg å bruke dobbel snøring , det gjorde eg fordi på utprøvingane mine synast det var lettare å snøre posen saman, og det var meir dekorativt. Som snøreband prøvde eg ut å flette eit band av tjukt ullgarn, det vart ikje slik eg hadde tenkt . Det såg alt for tynt ut, og tok seg ikkje spesielt bra ut.

Ferdig sydd snørepose
utan band.

Måle opp kvar løpegangen skal syast.

Løpegangen vert sydd.

Band som er fletta av tjukt ullgarn.
Det passa ikkje inn, så eg må kjøpe eit band
som er litt tjukkare.

Ei kort oppsummering av skulehistorien

I 1739 vart det innført ei lov om at skule var obigatorisk for alle, men i byrjinga berre med ein omreisande lærar og faga kunst og handverk var ikkje ein del av skulekvardagen. Handarbeid og teikning kom ikkje på timeplanen før i 1889, då heitte det at faget skulle "utvikle forstanden like mye som manuelle ferdigheter". Måten dei utførte dette på var at elevane skulle kopiere modellar ved å teikne dei, og øve på å vere nøyaktig.

John Ruskin (1819-1900) ynskte at borna skulle utvikle sin sans for skjønnheit ved å studere kunst, då vart modellteikningane erstatta av natur, menneske og dyr. Seinare bygde Helga Eng(1855-1966) vidare på Ruskin. Ho var den første professoren i kunstpedagogikk.

Om vi ser på den tida, og dagens kunst og handverk kan vi sjå enkelte likheitstrekk. Elevane øver i dag som før på nøyaktigheit og flid, men i dag har elevane visse krav dei skal nå opp til. Desse krava er kompetansemåla som alle elevar skal vurderast i. Elevane i dag lærer meir i kunst og handverk enn dei gjorde før. No skal dei innom kunst, design og arkitektur på eit heilt anna nivå. 

Utviklinga innan faget har vore svært positiv.

.

Kjelder:

"Skolehistorie som bakteppe" Berit Slåttum.2016

Fagdidaktikk for Kunst og Håndverk, i går-idag-i morgen.Liv Merete Nilden.2009

Utprøvingar og frykta for symaskiner ( Redesign del 3)

Det å arbeide i ein skapande og utprøvande arbeidsprosess er svært lærerikt. No skal det seiast at eg har svært lite positivt å seie om mitt eige samarbeid med symaskina, og det var nettopp derfor eg valte å arbeide med redesign og saum! Frykta måtte overvinnast! Eg starta med å finne fram eit stoffstykke som eg ville lage ei utprøving av før eg tok til med det endelege produktet. Her vart det ein del prøving og feiling. Eg starta med to stoffbitar på ca. 12*20 cm. Deretter sydde eg dei saman med rettsaum og let toppen vere open. Så bretta eg ned kanten for å få sy ein løpegang, merka av kvar eg ville ha løpegangopninga min og sydde to saumar rett over posen. Så spretta eg opp dei 2 cm mellom løpegangsaumen og skulle tre i eit band. I mangel på band, tok familien min meg på fersk gjerning der eg stod i sofaen og klipte av 4 band som eg meinte var alt for lange på ei lift-gardin. I nauda et fanden fluger...og dette var jo eit nødstilfelle!  Det eine lift-gardinbandet tredde eg inn i løpegangen med ei sikkerheitsnål, dei andre skal sparast til seinare bruk. Eg kjende at sjølvtilliten steig der eg arbeidde meg fram med snøreposen min!! FERDIG! Medan eg sat der og studerte den fine snøreposen min vandra blikket mitt bort på tunikaen som eg skal bruke i det endelege produktet mitt. Tanken som ramla ned i hovudet mitt der og då var at stoffet i tunikaen var så mykje tynnare enn det stoffet eg akkurat hadde jobba med. Snøreposen ville difor ikkje verte like solid og fin som den utprøvinga eg akkurat hadde laga. Det betydde at eg måtte til å sy ein ny pose med fôring inni. 

Sy stoffbetane saman

Ferdig sydd med løpegang

Sprette opp for å få tre band i løpegang

Tre i band.

Ferdigsydd pose.

Nytt forsøk: No klipte eg litt større bitar , ca.: 30*40 cm . I mangel på stoff og framleis i naud rauk det no med ein gammal juleduk som dessverre hadde fått seg ein omgang i vaskemaskina saman med raude gardiner. Den lyserosa duken med nissar på skulle no vere utsida på posen, medan møbelstoffet eg nytta i første utprøvinga skulle vere fôr. Både fòr og utsida på snøreposen vart klipt i like store delar. Foret vart sydd saman med opning i toppen. Deretter la eg nisseduk-bitane med vranga ned mot den vrange sida på fòret og merka av med nåler kvar eg ville ha løpegangopningane mine. Eg sydde frå topp og ned til starten på løpegangopninga, festa tråden og klipte av. Deretter sydde eg frå nedre del av løpegangopninga, rundt til der løpegangen på andre sida av posen starta, festa tråden og klipte av. Til sist sydde eg siste del av posen. No var det opning til løpegang på begge sider av posen, eg måtte no stryke press i stoffet og vrenge posen. Det som gjenstod no var å sy løpegangen over posen. Då sydde eg to rette saumar rundt heile posen der løpegangsopningane var. Saumane vart veldig skeive og fôret flytta seg inne i posen., Her lærte eg at eg måtte markere med kritt og feste fôret med knappenåler slik at det ikkje flyttar på seg når ein syr løpegangen. Når eg skulle tre i band ville eg prøve å bruke to band som kunne knytast på begge sider av posen. Dette vart både dekorativt, fint og lettare og snøre posen saman.

Større stoffbetar

Fôr og utside på pose er sydd saman. Ein del
av juleduken som var posens utside måtte klippast vekk.

Her har eg opningen til løpegangen.

Skeiv løpegang

Løpegangshòlet frå utsida av posen

Ferdig snørepose med dobbelt snøreband

Ferdig utprøving

No står det att å lage sjølve snøreposen min i det stoffet eg vil bruke.

Arbeidet med redesign er i gong (Redesign del 2)

Etter at eg hadde prøvd meg ut i ulike teknikkar som vev, tekstiltrykk og redesign, valde eg å arbeide med redesign. Eg fekk litt idear då eg rydda i kleskåpet mitt. Der fann ein tunika som aldri vert brukt, men som hjartet mitt hadde vondt for å kaste. Den måtte eg vel kunne bruke til noko anna. Eg vart og inspirert av eit besøk på dei Heibergske samlingar der vi fekk sjå broderi før og etter at industrien tok til med bruk av syntetiske fargar. Dei selde og diverse broderimønster i suvenirkiosken, eg reiste heim med eit slikt mønster i veska mi.

Tunika med mønster og metallperler

Nærbilete av metallperlene

Hefte med historie om handlinet på bilete, samt mønster
som eg vil ta utgangspunkt i.

No tok arbeidet til. Kva skulle eg produsere? Eg leitte etter inspirasjon på internett og studerte redesign med innslag av broderi. Medan eg prøvde ut, teikna og tenkte på korleis eg skulle nytte tunikaen best mogleg, måtte eg starte med broderiet mitt som eg ville ha som dekor på det ferdige produktet. Eg prøvde meg først fram med tekst i broderiform for å sjå om det var noko eg kunne bruke i kobinasjon med broderiet. Eg kom fram til at eg ikkje synast det passa inn, så eg la det fort vekk. 

Utprøving av tekst i broderiet

Eg tok utgangspunkt i mønsteret eg hadde kjøpt, men gjorde nokre endringar med fargane undervegs. Eg broderte òg inn nokre grøne perler for å gjere det litt meir spennande. Etter at eg var ferdig med broderiet tok eg til å studere tunikaen meir nøye, og etter litt fundering klipte eg laus nokre av metallperlene på tunikaen og sydde dei inn i broderiet mitt. 

Her skal metallperlene syast
fast i det ferdige broderiet

Første stinga i broderiet mitt

Ferdig sydde metallperler

Refleksjonsnotat kring arbeidskrav om kunst og formkultur. (Refleksonsnotat arbeidskrav 3)

Arbeidskrav 3 skulle vere den innleveringa som den muntlege eksamenen vår skulle baserast på.
I arbeidskravet skreiv eg om endringane i produksjon av  brukstekstilar frå byrjinga til slutten av 1800 talet. Eg hadde som utgangspunkt tenkt og fokusere på plantefarging og overgangen til bruk av syntetiske fargar , men som det som ofte skjer så utvida oppgåva seg, og på sett og vis tok ho ei anna retning. Det eg enda opp med å skrive vart då brukstekstilar generelt på byrjinga av 1800-talet, kva tekstilar dei hadde, og korleis dei produserte dei. Deretter gjekk eg over til industrialiseringa og dei første fabrikkane vi hadde i Noreg. Eg såg på kvifor det var lønnsamt og drive fabrikk, og korleis bøndene no nytta råstoffa sine som dei vanlegvis hadde nytta til eigen produksjon av produkt.

Årsaka til at eg enda opp med akkurat denne problemstillinga var mi glød for historie. Eg synast det er så spennande og sjå forskjellen på plantefarga tekstilar og syntetisk farga tekstilar. Etter eit besøk på Dei Heibergske samlingar saman med høgskulen, tok eg meg i å undre meg over kor store forskjellar det var på fargane på produkt i dei ulike utfalla av farging, og at bruken av ull og lin var det som dominerte tidleg 1800-tall. Når eg byrja å skrive på oppgåva, og lese på aktuelle kjelder gjekk det små lys opp for meg heile tida, og informasjonen eg fann hjelpte meg å underbygge tankar eg hadde om dette. Ved hjelp av historie om levesettet til menneska i Noreg på tidleg 1800-tal innsåg eg med eitt kvifor bruken av ull og lin dominerte dei norske brukstekstilane.  

Dette var ei oppgåve eg vart inspirert av å skrive, eg har lese mykje og vore engasjert i arbeidet mitt. Problemet mitt var å «snevre» inn stoffet mitt slik at eg fekk plass til alt eg hadde med. I bøker og nettartiklar fann eg mykje stoff om tida før industrialiseringa, om plantefargar og kva konsekvensar industrialiseringa fekk for Noreg. Eg fann og mykje informasjon om kva type tekstilar dei ulike fabrikkane produserte og kva anna produksjon dei dreiv med som fargeri, spinneri, bleikeri og liknande. Det eg sitt att og kjenner på etter at eg er ferdig med oppgåva er at eg verkeleg kunne tenkt meg å lese meir om kva typar maskiner som vart nytta i tidleg produksjon i Noreg,  og korleis produksjonen gjekk for seg. Dette var svært vanskeleg og finne noko om, og eg ville gjerne ha tileigna meg meir kunnskap om dette for å få det store bilete av kor stor endringane av brukstekstilar verkeleg var.

Eg har lært mykje ved å arbeide med denne oppgåva, samt starta og reflektere over kvifor heimestrikka genserar har ein så mykje større verdi, enn ein genser eg har kjøpt for 300 kr på Cubus. Eg kjenner på at eg gjerne vil lære meir om produksjon av ullgarn, plantefarging, og bruke mykje av denne kunnskapen om arbeid med ull vidare til arbeidet mitt som framtidig kunst og handverklærar. Der er så mange moglegheiter der vi kan nytte dette i lys av kompetansemåla, og bruk av historia som tverrfaglege arbeid i barneskulen. 

Ikkje alt går etter planen. (Leire del 4)

Etter mykje arbeid med glassering av leira vår viste det seg at den glasuren vi hadde brukt ikkje virka. Resultatet vart at deler av det vi hadde glasert var blankt, og deler av det vi hadde glasert hadde ei overflate som var like "ru" som før glassering. Enkelte stader kunne ein sjå ei lita antydning til farge, men stort sett kan vi sei at glasseringa var missluka.

Det resulterte jo i at vi måtte glassere alt på nytt. Glasuren som no var tilgjengeleg var mykje betre og arbeide med, samt at den var lett å pensle på keramikken. Eg valgte fargen babyblå til båtfatet mitt, samt at eg blanda ein mørkare farge inn i den lyseblå. Eg håpar at eg får ein blåfarge som eg vert noko nøgd med. Også denne gangen passet vi på å ikkje få glasuren så langt ned at produktet vårt brenner fast i ovnen.
Flisene mine påførte eg blank glasur, med grønn glasur ned sjølve omrisset av bladet. Eg håpar at det skal gli fint inn i kvarandre.

På grunn av at den første glasuren ikkje virka, fekk eg ikkje sett fargen på glasuren før eg påførte den på båtfatet. Så prøveflisene og prøveprodukta mine vart ikkje hensiktsmessig brukt til prøving av farger, men eg glasserte også desse for å få eit bilete av korleis dei ulike fargane vart når dei var ferdig brent.

Dette vert det siste blogginlegget mitt om leire. Eg kjem ikkje til å få publisert eller sett på dei ferdige produkta mine før sjølve eksamensdagen. Årsaka til det er at eg er deltidsstudent og eg bur ikkje i Sogndal. Difor kryssar eg fingrane og håpar på det beste.

SLUTTNOTAT: Når eg no skulle stille ut dei endelege produkta mine i keramikk, såg eg at alle produkta var skjoldete. Kvart penselstrøk med glasuren viste og eg var slett ikkje nøgd. Når eg tidlegare har arbeidd med glasering av keramikk har vi dyppa keramikken i glasur. Då får vi eit mykje jamnare og glattare resultat. 

Redesign (redesign del 1)

Arbeidskrav 2 gjekk ut på at vi skulle designe og produser et arbeid i tekstil som vi kunne ha på oss eller bruke i interiør som et  kvardags produkt til pryd eller nytte.

Vidare kunne vi velje om vi ville utføre oppgåva i redesign av gamle tekstilplagg eller produkt i sømteknikk. Vi kunne òg velje å fordjupe oss i tekstiltrykk eller vev.

Tekstilar vi valte til utprøving
 av redesign

Ferdig sko-pose i redesign.

Vi fekk prøve ut både redesign , tekstiltrykk og vev på skulen.  Eg likte svært godt å arbeide med desse metodane og ser at dette er noko vi kan arbeide med på skulen saman med elevar. I følgje læreplanen skal eleven allerede etter 2. årstrinn kunne :

"lage enkle gjenstander og former i papir og tekstil gjennom å rive, klippe, lime, tvinne og flette"

Når vi arbeidde med tekstiltrykk fekk vi først litt innføring i tekstilfargar. Nokre fargar går inn i tekstilen medan andre ligg utanpå som ei «hinne». I skulesamanheng vert det ofte kjøpt inn «billige» fargar som ikkje trekk inn i tekstilen.

Her er ramma plassert over tekstilen
og vi dreg over malinga med ein rakel.

Når vi skulle til å arbeide med tekstiltrykk brukte vi teknikken som heiter silketrykk. Det første vi gjorde var å lage oss ein stensil i eit kraftig papir som ikkje vart øydelagt i prosessen. Vi klipte ut stensilen på samme måte som vi klipper «snøkrystallar» i teikneark. Nærare forklart ved å brette papiret symetrisk fleire gonger for så klippe ulike former i det, deretter bretta vi det ut att. På den måten får vi ein stensil med eit symmetrisk mønster. Denne stensilen skulle vi feste med tape på ei silkeramme. Ei silkeramme er ei tre-ramme som det er spent ein polyesterduk over. Deretter festa vi fast tekstilen vi skulle bruke til eit bord(som ideelt sett er ei skumgummitrekt plate som igjen er dekka med ein voksduk) la silketrykk ramma over tekstilen, tømte ei passe mengd med tekstilmaling oppi ramma på eine kortsida. Deretter brukte vi verktøyet "rakel" for å dra malinga over tekstilen. Denne prosessen skal gjerast først til eine sida, så til andre sida, og deretter skal silketrykkramma fjernast. Dersom ein gnir malinga over feire gonger er det fare for at malinga lek utanfor sjablongen du har laga. Dette var ein artig teknikk som eg absolutt kunne tenke meg å lære meir om ,men pga. både tid og lokala eg har tilgjengeleg måtte eg desverre velje vekk denne teknikken til arbeidskrav 2.

Ei ferdig utprøving av tekstiltrykk.

Vev er ein arbeidsform eg har vore borti før. Vi kan kort fortalt sei at veving er samanbinding av to trådsystem som kryssar kvarandre vinkerett. Dei langsgåande trådane som er festa fast i veven kallar vi renningar, medan dei trådane vi brukar å jobbe med kallar vi for innslagstråd. Vi fører innslagstrådane under og over renningane i eit system som til slutt gjev oss eit ferdig produkt i form av ein løpar, ei fillerye, eit skjerf eller liknande.  Vi laga kvar våre vevar i papp der vi spente renningen opp på ei papplate som vi bøygde opp i kantane. Dette er ein arbeidsmåte som fungera kjempebra for dei minste elevane på skulen, det er òg eit materiale og ein måte å designe eit produkt på som passar inn i læringsmåla alt etter 2.årstrinn. Hadde eg hatt tilgang på større vevar på skulen der eg jobbar, hadde eg nok valt dette som prosjekt til arbeidskrav 2. 

Her er veven eg prøvde ut på skulen.

Redesign er noko eg har arbeidd lite med, så her får eg utfordra meg sjølv. Vi arbeidde litt med det på skulen der vi skulle plukke ut nokre gamle avlagde tekstilar som vi skulle prøve å produsere noko nytt av.  Inspirasjonen min fekk er delvis då eg rydda i kleskapet mitt og delvis då vi besøkte dei Heibergske samlingar på Kaupanger. Eg skal lage noko i redesign med innslag av eit mønster frå 1930-talet i krossting. No gjenstår berre å gjere litt utprøvingar i tillegg til dei eg har gjort på skulen for å ha eit godt utgangspunkt.

Glasering av leire. (Leire del 3)

Slik såg kantane på båtfatet ut etter
tørking og før brenning.

Eg pussa kantane på fatet  for å få
rundare kantar på fatet. Til det brukte
eg sandpapir. 

Etter at leira var brent var det tid for glasering. Glasering av keramikk gjerast etter at leira har vore råbrent. Vi brukte ein type glasur som kom i pulverform og som skulle rørast ut i vatn til ein mjølkeliknande konsistens. Glasuren kan påførast keramikken på ulike måtar. Ein kan male glasuren på keramikken, men ein kan òg dyppe den i glasuren eller helle glasur over. Glasuren legg seg over keramikken som eit  pulverlag som smeltar i omnen. Det er viktig å tørke eller skrape av all glasur på undersida av keramikken, elles set den seg fast i omnen. Ein bør òg la det vere ca 1 cm frå botn av produktet som ikkje er glassert sidan glasuren smeltar og vert rennande i omnen. Om ein påfører flasuren for langt ned mot botnen kan vi rissikere at det brenn seg fast inne i omnen.

Båtfatet fekk seg endå ein omgang med sandpapiret, deretter måtte eg ta eit fargeval når det kom til glasering. Eg ville difor ikkje påføre glasur på båtfatet før etter at eg hadde gjort nokre prøvefargingar utprøvingane mine. Eg ville ha ein blåfarge på fatet , men ikkje kva som helst slags blåfarge.

Etter at flisene mine var ferdig brent hadde alle tre fått ein liten bøy i hjørna, så dei vart ikkje heilt slik dei skulle. Eg burde nok ha laga nye, men eg bestemte meg for å halde på dei tre flisene eg hadde. Kanskje dei hadde vorte heilt flate dersom eg hadde snudd dei under tørkeprosessen.  Etter å ha studert prøveflisene mine, då spesielt den eg hadde brukt begittning på var eg glad for at eg ikkje hadde brukt denne teknikken på flisene mine. Penselstrøka viste og det gav ikkje den overflata eg ynskte på flisene. Eg pussa dei ferdigbrente flisene lett rundt kantane med sandpapir før eg la grøn glassur ned i omrisset og inni sjølvet lauvet på flisene. Her tok eg ein sjans med glasur før eg hadde sett nokre utprøvingar med grønt, det var fordi vi berre hadde ein grønfarge og det var det eg ville ha på lauva mine. Resten av flisene pensla eg med blank glasur og håpar at glasuren skal gå litt i kvarandre under brenning.

Bilete av prøveflisa mi, eit fat med teksturprøving og flisene mine som er klar til glassering. 

Første steg i designprosessen med leire som materiale. (Leire del 2)

Etter mykje utprøving med materialet leire skal eg no arbeide meg vidare med to konkrete oppgåver med leire som materiale. Arbeidet med oppgåvene skal utførast i designutvikling.  

                                

Oppgåve nr. 1 var å designe å produsere eit objekt eg kunne servere noko i eller  på. Her kjende eg at eg vart litt usikker. Eg prøvde å tenke både praktisk og mindre praktisk. Kva skulle eg servere og til kven? Først laga eg eit enkelt flatt fat i plateteknikk. Fatet hadde hjertestruktur, og var svært enkelt. Dette var som ei utprøving, og då eg såg at dette var ein enkel prosess bestemde eg meg for å ta steget litt vidare, og gjere det litt meir avansert. 

Dette fatet lagde eg i ein utprøvande
fase for å sjå om eg kunne bruke tekstur
i botn av eit fat.

Etter mykje tenking og arbeid i sketchboka mi bestemde eg meg for å lage eit båtfat til servering av reker og anna skaldyr. Eg ville prøve å få fram noko som seier litt om meg og familien min, og sidan mannen min er fiskar ville eg prøve å få til ein båt. Båten representerer ein del av kvardagen vår. Teknikken eg bestemde meg for å bruke var plateteknikk, då eg òg ser at denne metoden er grei å bruke for å få ein jamn tjukkelse på produktet. Eg kjevla ut eit stort emne av leira etter at eg hadde jobba ut eventuelle luftbobler. Eg brukte også her eit par lister med jamn høgde som eg plasserte kjevla oppå for å få eit jamt resultat. Deretter la eg plastfolie over ei glasform eg hadde. Leireemnet var lagt utanpå plastfolien og deretter arbeidd jamt på plass til eg fekk det resultatet eg ynskte. Deretter vart fatet sett til tørk. Det stod i eit mørkt og kjølig rom. Eg la eit stort stykke plast laust over for at leira ikkje skulle sprekke, slik stod det i ei veke før eg fjerna forma som heldt leira på plass. Deretter tørka det i halvanna veke til. Etter at fatet var ferdig tørka brukte eg fint sandpapir til å få vekk dei stygge kantane, og lage runde fine kantar. 

Først prøvde eg å legge plastfolie inne i fatet,
men eg fann fort ut at det var best å legge
den utanpå fatet.

Oppgåve nr.2 gjekk ut på å designe og produsere 3 veggfliser med dekor. Flisene skal vere i ein serie med ein visuell slektskap, og kravet til storleik er at dei skal vere 15 X 15 cm. Vidare skal dei ha ein dekor som vi sjølv vel. Under arbeidet med flisene var det svært viktig å få dei jamne. For å få hjelp til det måtte eg finne to lister med ca. 1-1.2 cm høgd som eg plasserte ved sida av leira eg hadde arbeidd ut. Deretter plasserte eg kjevla oppå desse listene når eg kjevla. På den måten fekk eg ei jamn overflate som ikkje vart tynnare enn ca. 1 cm minus krympinga på 10-15% som er normalt under tørking og brenning av leire. Etter at eg hadde fått kjevla ut og skore til flisene mine på om lag 17 cm x 17 cm (medberekna krymping) skulle dekoren på plass. Etter å leita etter inspirasjon på det store internett, og etter å ha prøvd ut ulike typar tekstur og mønster bestemte eg meg for å lage eit enkelt lauv på flisene. Dette lauvet skulle trykkast på flisene og deretter skulle omrisset forsterkast med ei nål.

Utprøving av ulik tekstur

Eit lauv som tekstur gav litt svak tekstur...

...så då teikna eg opp linjene med ei nål

To av tre ferdige fliser. Klar til tørking og brenning.

 Etter dette skulle alle produkta til råbrann. 

Medan eg arbeidde med dette arbeidskravet kjende eg på at dette er noko elevane kan bruke i kunst og handverk. Når eg vidare såg nærare på læreplanen i kunst og handverk vurderte eg det slik at elevar allerede etter 2.årstrinn burde ha vore borti design innan leire som materiale. Dei teknikkane vi har vore innom i arbeidet med leire er absolutt noko eg vil ta med meg inn i arbeidslivet mitt som kunst og hanverkslærar.